DWORY i DWORKI

Kategoria: Zabytki

Urocze dwory i dworki, najczęściej gniazda rodzinne familii szlacheckich, są charakterystycznym elementem polskiego krajobrazu. Także na terenie powiatu suskiego, obok opisanego już dworu na Wysokiej, zachowało się kilka przykładów takiego budownictwa. Nie należą one może do najbardziej reprezentacyjnych tego typu obiektów w Polsce jednak niewątpliwie są również interesujące.
Najlepiej zachowanym spośród nich jest dwór na Chrobaczem, dawnej wsi, a obecnie dzielnicy Jordanowa. Jest to budowla parterowa, drewniana, w części potynkowana, o konstrukcji zrębowej, z charakterystycznym dachem łamanym tzw. polskim. Pochodzi z 1. poł. XVIII w., frontowy ganek i schody dobudowano w okresie późniejszym. Obiekt znajduje się obecnie na terenie Zespołu Szkół w Jordanowie-Chrobaczem.

Jordanów - Chrobacze

Inny typ - klasycystycznych dworków polskich z XIX wieku - reprezentuje dwór w Zembrzycach. Jest to budowla szerokofrontowa, wzniesiona na planie prostokąta, murowana, tynkowana, przykryta czterospadowym dachem z facjatą na piętrze i czterokolumnowym portykiem. Dwór wzniesiony został w latach 1807-1810 przez ówczesnego właściciela wsi Stanisława Leliwę - Ostrzeszowicza. W ostatnich latach obiekt jest nieużytkowany.

Zembrzyce

Do kategorii dworków zaliczyć możemy murowany z cegły, potynkowany budynek wzniesiony w 2. poł. XIX w. dla Zarządu Dóbr Leśnych w Suchej, usytuowany w Stryszawie. Dworek posadowiony jest na wysokim cokole. Od północy i wschodu dostawione są dwa ganki konstrukcji szkieletowej, wielokwaterowo przeszklone. Całość nakryta dachem dwuspadowym i pulpitowym (nad częścią ganku od wschodu) z blachy cynkowej.
W Makowie Podhalańskim spotkać możemy trzy budowle o charakterze dworków. Są to: dworek Karafiatów (ul. Orkana), dworek przy ul. Moniuszki 1 (budynek Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego) i dworek "Paczosówka" (ul. 3-go Maja). Ten ostatni, wybudowany w latach 1892-1896 dla Aleksandra Rittera z Paczkowskich zwraca uwagę modernistyczną, klasycyzującą elewacją (siedziba Biblioteki i Izby Regionalnej). O miano dworku ubiegać się może także willa Kienów (obecnie na terenie SP "Podhalanka").
W Bystrej Podhalańskiej zachował się dwór wybudowany w poł. XIX w. jednak ze względu na znaczne późniejsze modernizacje i przebudowy obiekt ten stracił swój pierwotny charakter. Do rejestru zabytków wpisany został natomiast przydworski park krajobrazowy, który zachował dawny układ kompozycyjny. Ochronie prawnej podlega również ogród dworski w Toporzysku. Po samym dworze nic już nie zostało.