ZESPÓŁ KOŚCIELNO-KLASZTORNY W SUCHEJ BESKIDZKIEJ

W 1614 roku zakończona została budowa kościoła ufundowanego przez właścicieli dóbr suskich Piotra Komorowskiego i jego żonę Katarzynę z Przerębskich. Po konsekracji świątyni (1624) fundator osadził tutaj kanoników regularnych lateraneńskich z kościoła Bożego Ciała w Kazimierzu, obecnie dzielnicy Krakowa. W latach 1624-1630 wybudowany został klasztor (obecna plebania) i zespół siedmiu kaplic.

Część placu ograniczonego rozmieszczonymi symetrycznie kaplicami wydzielono na cmentarz (na dzisiejsze miejsce przeniesiono go w 1836).

Całość założenia opasana została kamiennym murem z małymi basztami, strzelnicami i bramami. Ta pierwotna XVII - wieczna kompozycja zespołu kościelno-klasztornego zachowała się w dużej części do dzisiaj. Stary kościół jest niewielką, jednonawową budowlą, w ogólnej bryle o tradycjach gotyckich, w szczegółach renesansową i barokową. Przy prezbiterium, od strony południowej, pomieszczona została niewielka zakrystia, a ok. poł. XVII w., od strony północnej dobudowano kaplicę. Z nieco późniejszego okresu pochodzą: półokrągła dobudówka, w której umieszczono schody na chór i ośmioboczna, kryta blachą, wieżyczka na sygnaturkę. Budowla spięta jest na zewnątrz szkarpami. Na jednej z nich, usytuowanej na środku ściany zachodniej, umieszczony jest zdobiony ornamentem kartusz z herbem Korczak. Warto zwrócić uwagę na inne zachowane elementy z najstarszego wystroju kościoła. Należą do nich m.in. fragmenty polichromii i malowidło przedstawiające Wniebowzięcie Marii Matki Bożej umieszczone na sklepieniu prezbiterium oraz fryz sgraffitowy na jego ścianach. Pod prezbiterium znajduje się krypta grobowa Komorowskich. Zejście do sklepionego pomieszczenia krypty zamyka kamienna płyta z kartuszami herbowymi i nazwiskami Piotra Komorowskiego i jego drugiej żony Marianny z Bnińskich. Z tego samego okresu (lata 40-te XVII w.) pochodzą także: kamienna płyta nagrobna Zofii Wojtalowskiej i, wykonana z czarnego marmuru, płyta nagrobna Mikołaja Komorowskiego. Z zachowanego do dziś wyposażenia wnętrza uwagę zwraca chór muzyczny wsparty na czterech kolumnach jońskich (XVII w.) oraz ołtarze, główny i sześć bocznych, późnobarokowe i rokokowe pozostałe z bogatego wystroju w jaki uposażyli kościół Wielopolscy, kolejni, po Komorowskich, właściciele dóbr suskich. Kościół z budynkiem klasztoru połączony jest arkadowym przejściem, na którego zewnętrznej, północnej ścianie zachowały się dwie renesansowe, majolikowe tafle. Klasztor (obecnie plebania) jest prostokątną, piętrową, podpiwniczoną, kamienną budowlą nakrytą wysokim, czterospadowym dachem.

Główne wejście do budynku (wcześniej była tu furta klasztorna) prowadzi do centralnie usytuowanej sieni, z której klatką schodową można dostać się na pierwsze piętro, gdzie w kilku pomieszczeniach zachowały się belkowane pułapy. O późnorenesansowej architekturze budynku przypominają skromne kamienne profile obramień drzwi i okien oraz częściowo zachowany, kilkukrotnie przerabiany balkon na elewacji południowej. Z pierwotnego założenia dotrwały do dzisiaj trzy kaplice, z których uwagę przyciąga zwłaszcza ta zmodernizowana w 1818 roku. Wtedy to późnorenesansowa kaplica została nadbudowana o górną, drewnianą część i zaczęła pełnić rolę dzwonnicy.

W dolnej, kamiennej części kaplicy pomieszczona została krypta grobowa rodziny Wielopolskich i Branickich. Nowy kościół, którego bryła dominuje teraz nad całym zespołem, powstał w latach 1897 -1908 i połączony został później parterową przewiązką, w której wydzielono miejsce na zakrystię, z historyczną częścią zespołu. Ciężar budowy nowej świątyni, jak również utrzymania obu kościołów, wzięła na siebie rodzina Branickich. Suski kościół jest jedną z najciekawszych realizacji wybitnego twórcy Teodora Talowskiego. Konstrukcja wzniesiona w charakterystycznym, autorskim stylu "malowniczego eklektyzmu", nawiązuje do monumentalnej, średniowiecznej architektury wykorzystując elementy zarówno gotyckie jak i romańskie. W starym kościele prowadzone są prace konserwatorskie i z tej przyczyny nie jest on obecnie udostępniony do zwiedzania. W ostatnich latach zakończone zostały natomiast gruntowne prace renowacyjne w dawnym budynku klasztornym (plebania).

Parafia pw. Nawiedzenia NMP tel. (0-33) 874 48 80
Msze święte: niedziele i święta - 6.00 (VI-IX), 6.30 (X-V), 8.00, 9.30, 11.00, 12.30, 15.00, 18.00 (X-V), 19.00 (VI-IX), dni powszednie - 6.30, 7.00 (IX-VI), 7.30, 18.00
Dojazd: PKP, PKS, Bus

• « poprz.
• nast. »